OCC mời ngân hàng cộng đồng Mỹ phát hành stablecoin thanh toán, mở màn cho GENIUS Act

Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC) — cơ quan cấp phép và giám sát ngân hàng quốc gia tại Mỹ — vừa công khai kêu gọi các ngân hàng cộng đồng cân nhắc nộp đơn trở thành tổ chức phát hành stablecoin thanh toán được phép, sau khi hoàn tất bộ quy định thi hành đạo luật GENIUS. Đạo luật này dự kiến có hiệu lực thực thi từ tháng 1 tới.

GENIUS Act là khung pháp lý liên bang đầu tiên của Mỹ dành riêng cho stablecoin thanh toán — tức đồng tiền mã hoá neo giá trị cố định, dùng để thanh toán và chuyển tiền thay vì đầu cơ. Luật quy định ai được phép phát hành loại tài sản này và dưới điều kiện giám sát nào.

Cơ chế: OCC muốn ai làm việc này, và bằng cách nào

Theo quy định vừa hoàn tất, OCC xác định ngân hàng quốc gia và các chi nhánh của chúng là một trong những nhóm được phép xin trở thành tổ chức phát hành stablecoin thanh toán hợp pháp tại Mỹ. OCC công khai khuyến khích ngân hàng cộng đồng — nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, hoạt động theo khu vực — nộp đơn hoặc lập công ty con để tham gia nhóm phát hành này.

Đây không phải một nghĩa vụ bắt buộc mà là một lời mời mang tính chính sách: OCC muốn mở rộng số lượng tổ chức phát hành được quản lý trong hệ thống ngân hàng truyền thống, thay vì để thị trường stablecoin nằm chủ yếu trong tay các công ty công nghệ tài chính và doanh nghiệp crypto.

Vì sao OCC phải lên tiếng ngay lúc này

Lời kêu gọi xuất hiện trong bối cảnh nhiều hiệp hội ngân hàng phản đối chính quy định về lợi suất stablecoin mà OCC đề xuất, cho rằng cách diễn giải này đi ngược ý định ban đầu của Quốc hội khi soạn GENIUS Act. Nếu càng nhiều ngân hàng cộng đồng tham gia phát hành stablecoin, thị phần của các công ty crypto và tổ chức tài chính phi ngân hàng trong mảng này có thể bị thu hẹp.

Song song đó, chính các ngân hàng cộng đồng lại đang là bên khởi kiện OCC. Hiệp hội Ngân hàng Cộng đồng Độc lập Mỹ (ICBA) đầu tháng này đã nộp đơn kiện, cáo buộc OCC cấp phép hiến chương cho các công ty crypto theo tiêu chuẩn lỏng hơn so với yêu cầu áp dụng cho ngân hàng truyền thống. Lời mời tham gia thị trường stablecoin, vì vậy, vừa là chính sách mở rộng vừa là một cách xoa dịu nhóm đang kiện mình.

Hệ quả bậc hai: ai chịu ảnh hưởng ngoài hai bên trực tiếp

Nếu ngân hàng cộng đồng — vốn có mạng lưới khách hàng doanh nghiệp nhỏ và cá nhân ở các vùng ngoài trung tâm tài chính lớn — thực sự tham gia phát hành stablecoin, nhóm chịu tác động gián tiếp sẽ là các nhà cung cấp hạ tầng thanh toán stablecoin hiện hữu, vốn đang phục vụ phần lớn nhu cầu này thông qua các tổ chức phi ngân hàng.

Mức độ cạnh tranh giữa hai nhóm phát hành — ngân hàng được quản lý theo mô hình truyền thống và doanh nghiệp crypto được quản lý theo khung mới — sẽ định hình cấu trúc thị trường stablecoin Mỹ trong vài năm tới.

Góc nhìn Việt Nam

Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý riêng cho stablecoin hay cho việc ngân hàng phát hành tài sản mã hoá thanh toán. Khung pháp lý về Tài sản số tại Việt Nam, bao gồm các văn bản đang trong quá trình xây dựng liên quan đến quản lý tài sản mã hoá, chưa đề cập cụ thể đến mô hình ngân hàng thương mại tham gia phát hành stablecoin như cách OCC đang thúc đẩy tại Mỹ.

Với doanh nghiệp Việt Nam có hoạt động xuất nhập khẩu hoặc thanh toán xuyên biên giới dùng stablecoin gốc USD, việc Mỹ mở rộng số tổ chức phát hành được giám sát có thể làm tăng lựa chọn đối tác thanh toán hợp pháp, nhưng đây là nhận định mang tính suy luận từ cơ chế, cần theo dõi thêm diễn biến thực thi GENIUS Act từ tháng 1.

Điều chưa rõ là liệu các hiệp hội ngân hàng phản đối quy định lợi suất có buộc OCC phải điều chỉnh trước khi luật có hiệu lực hay không, và liệu vụ kiện của ICBA có ảnh hưởng đến tốc độ ngân hàng cộng đồng nộp đơn xin trở thành tổ chức phát hành. Cả hai điểm này sẽ rõ hơn khi GENIUS Act chính thức được thực thi vào tháng 1.