Uber thử token hoá tiền nhàn rỗi cùng HSBC và Franklin Templeton

Uber vừa công bố đã thử nghiệm một cơ chế quản lý tiền mặt dựa trên token hoá, với sự tham gia của ngân hàng HSBC và công ty quản lý quỹ Franklin Templeton. Theo CoinDesk, thử nghiệm này cho phép Uber giữ tiền trong các sản phẩm quỹ thị trường tiền tệ (money market fund) để hưởng lợi suất, trong khi vẫn có thể tiếp cận tiền mặt để chi trả, kể cả vào ngày cuối tuần khi hệ thống ngân hàng truyền thống đóng cửa.

Vấn đề mà token hoá đang giải quyết

Một doanh nghiệp vận hành toàn cầu như Uber luôn có một lượng tiền mặt nhàn rỗi tại nhiều thời điểm trong ngày — tiền thu từ người dùng chưa đến lúc phải trả cho tài xế, hoặc dòng tiền chờ đối soát. Giữ khoản này ở dạng tiền mặt thuần tuý nghĩa là bỏ qua lợi suất. Chuyển sang quỹ thị trường tiền tệ truyền thống thì sinh lời, nhưng việc rút ra để thanh toán lại phải đi qua giờ làm việc ngân hàng và hệ thống thanh toán truyền thống, vốn không chạy liên tục 24/7.

Token hoá một cổ phần quỹ thị trường tiền tệ — tức là phát hành một đại diện số cho quyền sở hữu phần đó trên một hệ thống sổ cái — về lý thuyết cho phép giao dịch mua bán phần quỹ này diễn ra bất kể giờ giấc, vì nó không còn phụ thuộc vào giờ mở cửa của hệ thống thanh toán liên ngân hàng truyền thống.

Đây chính là điểm CoinDesk nhấn mạnh trong tóm tắt về thử nghiệm: giữ tiền sinh lời nhưng vẫn truy cập được, kể cả cuối tuần.

Vai trò của HSBC và Franklin Templeton

Trong cấu trúc này, Franklin Templeton — một công ty quản lý quỹ đã có kinh nghiệm phát hành quỹ thị trường tiền tệ dạng token trước đó — nhiều khả năng đóng vai trò bên quản lý tài sản cơ sở, còn HSBC đóng vai trò hạ tầng ngân hàng hoặc lưu ký. Tuy nhiên, nguồn không mô tả chi tiết cơ chế kỹ thuật, quy mô vốn thử nghiệm, hay nền tảng blockchain được sử dụng, nên các chi tiết vận hành cụ thể hiện chưa thể xác nhận.

Hệ quả bậc hai: ai khác bị ảnh hưởng

Nếu mô hình này được các doanh nghiệp lớn khác áp dụng, nhóm chịu tác động gián tiếp không chỉ là các quỹ quản lý tài sản mà còn là hệ thống thanh toán liên ngân hàng truyền thống — vốn vận hành theo giờ hành chính và có thể dần mất vai trò trung gian cho một phần dòng tiền doanh nghiệp. Các nhà cung cấp hạ tầng blockchain doanh nghiệp và các đơn vị lưu ký Tài sản số cũng là bên hưởng lợi trực tiếp nếu nhu cầu này lan rộng.

Góc nhìn từ Việt Nam

Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý cho việc token hoá chứng chỉ quỹ hay token hoá tài sản tài chính truyền thống như quỹ thị trường tiền tệ. Doanh nghiệp Việt có dòng tiền nhàn rỗi lớn và hoạt động xuyên biên giới — ví dụ các công ty logistics, thương mại điện tử — sẽ khó áp dụng mô hình tương tự trong ngắn hạn, vì thiếu cả nền tảng pháp lý cho token tài sản tài chính lẫn quỹ thị trường tiền tệ dạng token được công nhận trong nước.

Điều chưa rõ là thử nghiệm của Uber đang ở quy mô nào — một khoản tiền thí điểm nhỏ hay một phần đáng kể trong lượng tiền mặt vận hành của công ty — và liệu nó có được mở rộng thành chính sách quản lý tiền mặt chính thức hay không. CoinDesk không nêu mốc thời gian cho bước tiếp theo, nên đây vẫn là một thử nghiệm, chưa phải một mô hình đã triển khai.