Định giá tài sản token hoá khi không có thị trường thứ cấp: ba cách tiếp cận và giới hạn của từng cách

Khi một tổ chức nắm giữ tài sản token hoá phải lập báo cáo tài chính, câu hỏi đầu tiên không phải là token nằm trên chuỗi nào, mà là ghi nhận nó ở giá trị bao nhiêu. Với tài sản giao dịch thưa thớt, câu trả lời không hiển nhiên.

Giá giao dịch gần nhất

Đơn giản và dễ kiểm chứng, nhưng độ tin cậy giảm nhanh theo thời gian kể từ giao dịch cuối. Với một tài sản không có giao dịch trong vài tháng, con số này phản ánh điều kiện thị trường của quá khứ hơn là giá trị hiện tại. Nó cũng dễ bị tác động bởi một giao dịch nhỏ giữa hai bên có quan hệ.

Chiết khấu dòng tiền

Phù hợp với tài sản sinh dòng tiền như bất động sản cho thuê hay trái phiếu. Nhưng toàn bộ kết quả nhạy cảm với tỷ lệ chiết khấu, và với một loại tài sản chưa có lịch sử đủ dài, việc chọn tỷ lệ chiết khấu là một phán đoán chứ không phải một phép đo. Hai bộ phận trong cùng một tổ chức có thể ra hai con số cách nhau đáng kể.

So sánh với tài sản tương đương

Cách tiếp cận này đòi hỏi một nhóm tài sản tham chiếu đủ gần về bản chất và đủ nhiều về số lượng. Với tài sản token hoá tại thị trường Việt Nam, nhóm tham chiếu ấy phần lớn chưa tồn tại, nên việc so sánh dễ trở thành so sánh với tài sản truyền thống — bỏ qua đúng những khác biệt về thanh khoản và cấu trúc pháp lý mà nhà đầu tư quan tâm.

Không cách nào trong ba cách trên là đáp án. Điều một hội đồng quản trị nên yêu cầu không phải là một con số, mà là một chính sách định giá được ghi thành văn bản, áp dụng nhất quán, và nêu rõ giả định — để khi con số thay đổi, người đọc báo cáo biết vì sao.