Xác thực nguồn gốc nội dung trong thời ảnh do AI tạo: chữ ký số giải được bao nhiêu phần bài toán

Một bức ảnh hiện trường có thể được tạo hoàn toàn bằng mô hình sinh ảnh, đủ thuyết phục để qua mắt người xem thông thường. Với báo chí, đây là vấn đề tồn vong chứ không phải một chủ đề công nghệ.

Chữ ký số làm được gì

Cơ chế đang được chuẩn hoá gắn vào tệp ảnh một bản kê: thiết bị nào chụp, lúc nào, đã qua những chỉnh sửa nào, và mỗi bước được ký bằng khoá của bên thực hiện. Người xem có thể kiểm chứng chuỗi ký đó nguyên vẹn hay không.

Và không làm được gì

Chuỗi ký nguyên vẹn không có nghĩa nội dung là sự thật. Một bức ảnh dàn dựng, chụp bằng máy ảnh thật, ký hợp lệ, vẫn là một bức ảnh dàn dựng. Chữ ký số chuyển bài toán từ 'ảnh có thật không' sang 'ai đứng tên bức ảnh này' — một câu hỏi dễ quy trách nhiệm hơn nhiều, nhưng không giống nhau.

Chuỗi ký bị đứt ở đâu

Trong thực tế toà soạn, ảnh đi qua nhiều khâu: máy ảnh, thẻ nhớ, phần mềm biên tập, hệ thống quản trị nội dung, rồi mạng xã hội. Mỗi khâu không hỗ trợ chuẩn ký là một chỗ chuỗi bị cắt. Chuẩn kỹ thuật đã có; phần chưa có là toàn bộ dây chuyền công cụ chịu hỗ trợ nó.

Phần ít được bàn nhất lại quan trọng nhất: người đọc sẽ thấy gì. Một biểu tượng nhỏ kèm khả năng bấm vào để xem lai lịch có ích hơn nhiều so với một chuỗi ký mà chỉ kỹ thuật viên đọc được.