Canada mở tham vấn dự thảo quy định stablecoin, giữ nguyên lệnh cấm trả lãi cho người nắm giữ

Bộ Tài chính Canada vừa mở một đợt tham vấn công khai kéo dài 60 ngày, kết thúc vào ngày 23/12, về dự thảo quy định cho stablecoin neo giá bằng tiền pháp định. Đây là bước kỹ thuật cần thiết để đưa Đạo luật Stablecoin (Stablecoin Act), đã được thông qua trước đó trong năm, chính thức có hiệu lực thi hành.

Theo tóm tắt của chính phủ Canada được CoinDesk dẫn lại, dự thảo quy định rằng các tổ chức phát hành stablecoin không phải ngân hàng phải nắm giữ dự trữ bằng đúng giá trị số token đang lưu hành, và khoản dự trữ này phải được gửi tại các tổ chức tài chính đủ điều kiện của Canada như ngân hàng, hợp tác xã tín dụng hoặc công ty tín thác.

Người nắm giữ stablecoin phải được quyền đổi lại tiền mặt trong vòng ba ngày làm việc, với mức phí đổi trả bị giới hạn tối đa 1%. Đây là cơ chế bảo vệ người dùng cuối, buộc tổ chức phát hành không được giam vốn hoặc thu phí bất hợp lý khi khách hàng muốn rút khỏi hệ thống.

Vì sao lệnh cấm trả lãi vẫn được giữ nguyên

Điểm gây tranh cãi nhất trong dự thảo là việc tiếp tục cấm tổ chức phát hành trả lãi, kể cả gián tiếp qua bên thứ ba, nhằm khuyến khích khách hàng giữ token lâu dài. Cơ chế này vẫn cho phép các khoản thưởng gắn với giao dịch, tức phần thưởng phát sinh khi người dùng sử dụng stablecoin để thanh toán, chứ không phải lợi tức tích luỹ đơn thuần từ việc nắm giữ.

Hiệp hội Ngân hàng Canada công khai ủng hộ điều khoản này. Người phát ngôn của hiệp hội, bà Natalie Begeron, nói với The Logic hồi tháng 6 rằng tổ chức này "ủng hộ mạnh mẽ điều khoản cấm trả lãi, cả trực tiếp lẫn gián tiếp, trong Đạo luật Stablecoin" ([CoinDesk](https://www.coindesk.com/policy/2026/10/26/canada-opens-consultation-on-draft-stablecoin-rules-maintains-ban-on-yields)). Logic đứng sau áp lực này giống hệt điều đã xảy ra ở Mỹ: nếu stablecoin được phép trả lãi, tiền gửi có thể rời khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống, làm giảm nguồn vốn cho vay.

Nhưng thực tế thị trường Canada đã đi trước quy định. Coinbase Canada được Uỷ ban Chứng khoán Ontario (OSC) cho phép trả thưởng trên một số token đủ điều kiện, với điều kiện cảnh báo rủi ro cho khách hàng và nói rõ số tiền này không được bảo hiểm tiền gửi. Khi quy định liên bang có hiệu lực, mô hình này có thể phải điều chỉnh lại, dù dự thảo chưa nói rõ cách xử lý các cơ chế đã được cấp phép ở cấp tỉnh bang.

Hệ quả với hệ thống ngân hàng và tổ chức phát hành nội địa

Dự thảo xuất hiện đúng lúc sáu ngân hàng lớn nhất Canada công bố đang tìm hiểu một hệ thống tiền gửi mã hoá (tokenized deposit) bằng đô la Canada để chuyển tiền nhanh hơn giữa các tổ chức tài chính truyền thống. Cơ quan giám sát tài chính Canada (OSFI) trước đó, ngày 10/9, đã ra tuyên bố rằng tiền gửi mã hoá "không khác biệt về mặt pháp lý so với tiền gửi truyền thống", một cách gián tiếp đặt tiền gửi mã hoá vào khung giám sát ngân hàng hiện hành thay vì khung stablecoin riêng.

Tetra Trust Company, đơn vị lưu ký Tài sản số được quản lý đầu tiên của Canada, đã ra mắt CADD, một stablecoin bằng đô la Canada được Bộ Tài chính và Hội đồng Ngân khố Alberta phê duyệt, vào tháng 5. Sự tồn tại song song của CADD, các dự án tiền gửi mã hoá của ngân hàng lớn, và token được OSC cấp phép cho thấy thị trường Canada đang vận hành theo nhiều khung pháp lý khác nhau trước khi quy định liên bang thống nhất có hiệu lực.

Câu hỏi còn treo và khoảng trống ở Việt Nam

Khung quy định này, nếu giữ nguyên hướng hiện tại sau tham vấn, dự kiến có hiệu lực vào cuối năm 2027, theo thông tin chính phủ Canada công bố ([CoinDesk](https://www.coindesk.com/policy/2026/10/26/canada-opens-consultation-on-draft-stablecoin-rules-maintains-ban-on-yields)). Đây vẫn là mốc dự kiến, chưa phải thời điểm chính thức, vì bản thân quy định mới đang ở giai đoạn lấy ý kiến công khai.

Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý riêng cho stablecoin hay tổ chức phát hành tài sản mã hoá neo giá tiền pháp định. Trường hợp Canada đặt ra câu hỏi đáng theo dõi cho người làm chính sách và doanh nghiệp trong nước: liệu một văn bản tương lai về Tài sản số tại Việt Nam có cần quy định riêng về cấm hoặc cho phép trả lãi trên stablecoin, và cơ chế dự trữ bắt buộc sẽ áp dụng với tổ chức nào.

Đây là câu hỏi mở, nguồn hiện có không cho phép trả lời chắc chắn.