Hiệp hội Ngân hàng Mỹ cáo buộc OCC vượt quyền Quốc hội trong quy định về thưởng stablecoin

Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC), cơ quan quản lý ngân hàng liên bang hàng đầu tại nước này, vừa ban hành một quy định cuối cùng liên quan đến việc bên thứ ba trả thưởng cho người nắm giữ stablecoin. Theo The Block, điểm gây tranh cãi là OCC chọn không đưa ra lập trường can thiệp vào loại hình thưởng này, thay vì siết chặt như giới ngân hàng kỳ vọng.

American Bankers Association (ABA), tổ chức đại diện cho ngành ngân hàng Mỹ, phản ứng bằng cáo buộc rằng quy định này làm suy yếu vai trò lập pháp của Quốc hội. Nói cách khác, ABA cho rằng một cơ quan hành pháp đang tự quyết định một vấn đề mà lẽ ra phải do các nhà lập pháp phân xử.

Vì sao một quy định hành chính lại chạm đến giới hạn quyền lực

Bản chất tranh cãi nằm ở câu hỏi: ai có thẩm quyền quyết định liệu các tổ chức phi ngân hàng có được phép trả thưởng, lãi hoặc ưu đãi tương tự lãi suất cho người nắm giữ stablecoin hay không. Đây là vùng xám giữa luật ngân hàng truyền thống, vốn giới hạn chặt việc trả lãi tiền gửi, và mô hình kinh doanh của các nhà phát hành stablecoin cùng đối tác phân phối của họ.

Khi OCC từ chối can thiệp, điều đó đồng nghĩa với việc để ngỏ không gian cho các bên thứ ba, bao gồm sàn giao dịch, ví điện tử hay nền tảng tài chính phi ngân hàng, tiếp tục đưa ra các chương trình thưởng gắn với stablecoin mà không cần xin phép theo khuôn khổ ngân hàng. Với ABA, đây là một cánh cửa mà Quốc hội chưa từng chính thức mở.

Xung đột cũ, mặt trận mới

Theo tóm tắt của The Block, cuộc đối đầu giữa ngành ngân hàng và ngành crypto tại Mỹ đã tái bùng phát quanh vấn đề này. Đây không phải lần đầu hai bên va chạm về ranh giới giữa sản phẩm ngân hàng được quản lý chặt và sản phẩm Tài sản số vận hành ngoài khuôn khổ đó, nhưng việc một cơ quan như OCC đưa ra quy định cuối cùng, thay vì chỉ dự thảo, khiến tranh cãi chuyển từ vận động hành lang sang chất vấn thẩm quyền pháp lý trực tiếp.

Hệ quả bậc hai rơi vào chính các ngân hàng thương mại, những đối tượng không trực tiếp bị quy định điều chỉnh nhưng chịu áp lực cạnh tranh nếu khách hàng chuyển tiền gửi sang các sản phẩm stablecoin có thưởng. Nếu ABA tiếp tục theo đuổi vấn đề này ở cấp lập pháp, nhiều khả năng sẽ có đề xuất luật nhằm giới hạn lại phạm vi quy định của OCC.

Góc nhìn từ Việt Nam

Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý cho stablecoin hay cơ chế trả thưởng gắn với Tài sản số dạng này, nên tranh chấp thẩm quyền giữa cơ quan quản lý ngân hàng và Quốc hội Mỹ chưa có tình huống tương đương trong nước. Tuy vậy, đây là một tiền lệ đáng theo dõi cho các cơ quan soạn chính sách Tài sản số tại Việt Nam, vì câu hỏi cốt lõi, ai được phép quyết định ranh giới giữa sản phẩm tài chính truyền thống và sản phẩm Tài sản số, mang tính phổ quát chứ không riêng gì thị trường Mỹ.

Những gì chưa rõ, theo thông tin hiện có, là nội dung cụ thể của quy định cuối cùng, phạm vi áp dụng của nó, và liệu ABA có đưa vụ việc này ra tòa hoặc vận động một dự luật mới tại Quốc hội Mỹ hay không. Diễn biến tiếp theo đáng chú ý nhất sẽ là phản ứng chính thức của OCC trước cáo buộc, và liệu các nghị sĩ liên quan đến ủy ban ngân hàng có lên tiếng.