Giới tài chính Anh: 71% lãnh đạo tin token hoá sẽ định hình lại ngành dịch vụ tài chính

Một khảo sát của Lloyds Banking Group trong giới tài chính Anh vừa cho thấy phần lớn lãnh đạo cấp cao tại các ngân hàng, công ty bảo hiểm và quỹ quản lý tài sản tin rằng token hoá sẽ thay đổi cách ngành dịch vụ tài chính vận hành, không còn dừng ở mức thử nghiệm công nghệ. Đây là tín hiệu đáng chú ý vì nhóm được hỏi không phải nhà phát triển blockchain, mà là người ra quyết định đầu tư hạ tầng ở các định chế lớn.

Theo thông tin được truyền thông quốc tế tường thuật, lợi ích được nhắc tới nhiều nhất là tốc độ thanh toán và quyết toán giao dịch, tiếp theo là khả năng quản lý tài sản thế chấp và thanh khoản tốt hơn. Cả hai điểm này đều liên quan trực tiếp tới một vấn đề cũ của tài chính truyền thống: tiền và tài sản bị khoá trong quy trình xử lý nhiều ngày, thay vì có thể luân chuyển gần như tức thời.

Cơ chế: token hoá thay đổi gì trong vận hành

Bản chất của token hoá là chuyển một tài sản — có thể là tiền gửi ngân hàng, trái phiếu chính phủ, hay một khoản phải thu — thành một bản ghi số trên sổ cái phân tán. Khi tài sản đã ở dạng token, việc chuyển quyền sở hữu không còn phụ thuộc vào chuỗi trung gian xử lý theo giờ hành chính, mà có thể thực hiện gần như ngay lập tức giữa các bên tham gia cùng một mạng lưới.

Điều này giải thích vì sao thanh toán và quyết toán là lợi ích được nhắc tới nhiều nhất: hiện tại, một giao dịch mua trái phiếu vẫn phải đi qua nhiều khâu đối chiếu và xác nhận riêng biệt, mỗi khâu giữ lại một phần vốn trong thời gian chờ. Token hoá không xoá bỏ các khâu đó, nhưng gộp chúng vào cùng một hạ tầng ghi nhận, giảm thời gian vốn bị treo.

Hạ tầng đang được xây, không chỉ là ý tưởng

Điểm khiến khảo sát này đáng đọc hơn một con số thăm dò thông thường là nó xuất hiện cùng lúc với các bước đi cụ thể từ phía quản lý nhà nước Anh. Ngân hàng trung ương Anh đã đề xuất mở rộng hạ tầng quyết toán cốt lõi theo hướng hoạt động gần như liên tục 24/7, còn một bản quy hoạch thanh toán của chính phủ đã đặt mục tiêu để tiền số hoá và tiền truyền thống cùng vận hành trong một hệ thống thanh toán có thể liên thông.

Một tổ công tác do chính phủ Anh hậu thuẫn cũng đã đưa ra ước tính về quy mô kinh tế của việc dẫn đầu trong token hoá tài chính, đồng thời kêu gọi phát hành trái phiếu chính phủ dạng token đầu tiên vào đầu năm 2027 — một mốc thời gian cụ thể, nhưng vẫn ở dạng mục tiêu chính sách, chưa phải cam kết pháp lý.

Hệ quả bậc hai: ai chịu tác động ngoài ngân hàng

Nếu hạ tầng thanh toán và quyết toán dựa trên token thực sự được triển khai ở quy mô quốc gia, nhóm chịu ảnh hưởng không chỉ là ngân hàng phát hành token. Các công ty quản lý tài sản, công ty bảo hiểm, và cả bên cung cấp dịch vụ lưu ký truyền thống sẽ phải quyết định có kết nối hệ thống của mình vào hạ tầng mới hay không, vì tiêu chuẩn kết nối chung — chứ không phải công nghệ đơn lẻ — mới là thứ quyết định ai tham gia được vào thị trường token hoá ở quy mô lớn.

Anh cũng đang tìm cách phối hợp với Mỹ về quy định cho tài sản token hoá xuyên biên giới, điều cho thấy nếu hạ tầng này hình thành, nó khó có thể chỉ gói gọn trong phạm vi một quốc gia — và các định chế tài chính ở thị trường khác, bao gồm Việt Nam, sẽ phải theo dõi tiêu chuẩn kết nối này sớm hơn là chờ nó hoàn thiện.

Góc Việt Nam

Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý riêng cho tài sản token hoá dạng chứng khoán hay tiền gửi ngân hàng số hoá, nên các bước đi kiểu Anh — nơi ngân hàng trung ương, chính phủ và khối tư nhân cùng thử nghiệm trên cùng một lộ trình — vẫn là tham chiếu để quan sát hơn là mô hình có thể áp dụng ngay.

Câu hỏi còn treo là tiêu chuẩn kết nối giữa hạ tầng số và hạ tầng tài chính truyền thống mà phía Anh đang xây sẽ hình thành cụ thể ra sao, và liệu mốc phát hành trái phiếu chính phủ token hoá đầu năm 2027 có được giữ đúng tiến độ hay không — đây là điểm cần theo dõi thêm trước khi đánh giá mức độ khả thi của toàn bộ lộ trình.